Thông điệp

 Hình ảnh hoạt động
Kỹ thuật bón phân và quản lý phòng trừ sâu bệnh hại cây bơ

I. Bón phân cho cây bơ:

1. Các loại phân thường đượsử dụng để bón cho Bơ

a. Phân vô cơ:

Có thể sử dụng các loại phân đơn Đạm, Lân, Kali… hoặc các loại phân hỗn hợp NPK như: 16-16-8 + 13S+Te, 15-15-15, 16-8-17….

b. Phân hữu cơ:

Các loại phân hữu cơ thường dùng để bón cho Bơ như hữu cơ vi sinh, phân gia súc, than bùn, phân ủ các phụ phế phẩm nông nghiệp, phân xanh...

2. Liều lượng và kỹ thuật bón phân

a. Cơ sở để xác định lượng phân bón:

Dựa trên cơ sở đặc điểm, tính chất, độ phì nhiêu củađất. Điều kiện đầu tư thâmcanh. Giống, kỹ thuật canh tác, phương thức gieotrồng. Đặc điểm sinh trưởng phát triển của câytrồng. Nhu cầu dinh dưỡng qua các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của câyBơ. Điều kiện thời tiết khí hậu từng mùa, từng địaphương. Đặc điểm, tính chất của các loại phânbón.

b. Lượng phân bón cho Bơ thời kỳ kiến thiết cơ bản và kinh doanh:

3. Bón phân cho cây bơ theo các nguyên tắc

a. Bón đúng loại phân: Cần xác định từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây Bơ yêu cầu phân gì thì bón phân đó. Bón đúng loại phân không những đáp ứng được yêu cầu của cây mà còn giữ được ổn định môi trường và duy trì độ phì nhiêu của đất. Công thức với hàm lượng đạm, lân cao như:16-16-8 + 13S + Te phù hợp bón cho giai đoạn KTCB, sinh trưởng sinh dưỡng; thời kỳ KD bón nuôi quả sử dụng NPK : 15-15-15 + Te, 16-8-16…Nếu có hiện tượng nứt thối ở đuôi quả do thiếu Canxi có thể bón bổ sung 0,5 kg/cây Polysulfate.


Một số sản phẩm phân bón Phú Mỹ dùng bón cho cây Bơ

b. Bón đúng lúc: Mùa vụ và thời tiết ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của phân bón. Mưa lớn làm rửa trôi phân bón, nắng khô làm phân bón khó tan và rất dễ bốc hơi, cây khó hấp thu dinh dưỡng để phát triển, đôi khi còn gây ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây. Vì vậy, khi bón phân cho cây Bơ phải xác định thời điểm thích hợp nhất và đúng lúc cây bơ đang cần nhu cầu dinh dưỡng.

c. Bón đúng nhu cầu sinh lý của cây Bơ: Nhu cầu dinh dưỡng của cây Bơ khác nhau tùy thuộc vào từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển. Giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng cần đạm hơn kali, ở thời kỳ phát triển quả lại cần kali hơn đạm. Bón đúng loại phân mà cây cần mới phát huy hiệuquả. Trong thời kỳ sinh trưởng và phát triển, cây bơ luôn cần cung cấp đầy đủ dinh dưỡng vì vậy khi bón phân nên chia ra bón nhiều lần theo quy trình, không bón một lúc quá nhiều.

d. Bón đúng phương pháp, đúng cách:Để tăng hiệu lực phân bón, chúng ta phải bón đúng cách, đúng phương pháp. Có 2 loại phân bón theo hình thức bón: Phân bón gốc và phân bón lá. Tùy nhu cầu phát triển của mỗi giai đoạn mà có phương pháp bón thích hợp. Với phân bón gốc thì bón vào gốc, rạch rãnh sâu 5 - 10 cm theo hình chiếu tán lá rồi rải đều vào rãnh, lấp kín đất.Với phân bón lá thì phun đều trên lá, phun ướt được cả 2 mặt lá thì càng tốt, phun khi thời tiết mát mẻ, tránh phun khi trời nắng nóng, hoặc trời sắp mưa làm giảm hiệu lực của phân và gây hại cho cây.

II. Quản lý phòng trừ sâu bệnh hại

          Quản lý dịch hại tổng hợp, coi trọng trong áp dụng các biện pháp canh tác và sinh học giúp cho sản xuất Bơ bền vững và bảo đảm an toàn cho người sản xuất lẫn tiêu dùng.

Bệnh hại thường gặp:

* Thối rễ do Phytophthora cinnamomi

* Bệnh loét và thối thân do P.citricola

* Bệnh thán thư do Colletrichum gloeosporioides.

* Bệnh ghẻ vỏ quả do Sphaceloma perseae.

1. Thối rễ do Phytophthora cinnamomi

Tác hại:

- Là bệnh hại nguy hiểm nhất của cây Bơ, gây hại ở mọi lứa tuổi của cây và gây bệnh trên hàng ngàn ký chủ khác.

- Phát triển mạnh trên chân đất quá ẩm, thoát nước kém.

- Lây lan nhanh, dễ lây lan qua cây giống vườn ươm có sẵn mầm bệnh; hạt giống lấy từ quả rụng trên đất nhiễm mầm bênh; dụng cụ; giày dép; người và gia súc di chuyển.

Triệu chứng:

- Lá nhỏ, xanh nhạt hoặc vàng, thường héo rũ với đầu lá úa nâu. Tán lá thưa, ít ra lá mới. Nhiều cành nhỏ trên ngọn bị chết.

- Cây bệnh vẫn mang nhiều quả nhưng quả nhỏ, năng suất thấp.

- Cây bệnh rất ít ra rễ tơ. Rễ tơ nhiễm bệnh màu đen, dễ gãy và chết.

- Cây bệnh có thể chết nhanh hoặc chậm.

Phòng trừ tổng hợp:

- Chú trọng phòng bệnh bằng các biện pháp canh tác.

- Trồng trên đất thoát nước tốt; tạo mương rãnh thoát nước; vun gốc, trồng trên luống cao; không trồng âm xuống đất.

- Không dùng cây giống có nguy cơ chứa nấm bệnh.

- Dùng gốc ghép kháng bệnh.

- Hạn chế di chuyển tự do gần vùng bệnh; nếu cần thiết phải theo đúng các hướng dẫn.

- Tưới nước vừa đủ, không dùng nước có nguy cơ nhiễm bệnh.

- Không trồng lại ngay trên vườn có bệnh.

- Bón thạch cao (10 kg/cây); ủ lớp chất hữu cơ thô, xác bã thực vật.

- Bón phân đạm, phân gia súc vừa phải.

- Các loại thuốc hóa học nhóm Phosphite có thể giúp cây bệnh phục hồi, tuy nhiên dùng thuốc trừ nấm luôn phải kết hợp với các biện pháp canh tác. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn trên bao bì và cán bộ kỹ thuật hướng dẫn.

2. Bệnh loét và thối thân do Phytophthora citricola

Tác hại:

   Là bệnh nguy hiểm sau bệnh thối rễ, hệ ký chủ rộng thường gây hại cùng với bệnh thối rễ Phytophthora cinnamomi.

- Tấn công vùng cổ rễ, gốc thân, cành già và cả trên quả.

- Bệnh phát triển sau khi nhiễm thông qua các vết thương, lây lan mạnh trong điều kiện độ ẩm không khí cao, đất quá ẩm ướt.

Triệu chứng:

- Bệnh thường xuất hiện ở vùng gần mặt đất, đặc biệt nơi thân hoặc cành thấp có vết thương. Vết loét ban đầu là một vùng vỏ màu nâu sẫm chảy nhựa đỏ, sau đó chuyển sang nâu, trắng và khi khô có phủ lớp phấn.

- Cắt bỏ bề mặt vùng loét thấy vết thương màu cam cam hoặc nâu. Bệnh gây hại hệ thống mạch dẫn.

- Cây bệnh bị yếu sức, vùng ngọn cây ít phát triển. Khác với bệnh thối rễ là kích thước lá vẫn bình thường, với bệnh loét tán lá suy giảm từ từ, ít khô cành, rễ tơ còn khá nhiều. Đôi khi cây bị vàng rụng nhanh và cây chết đột ngột.

- Quả đeo gần mặt đất dễ bị nhiễm bệnh này. Trên vỏ quả, vùng bệnh màu đen rất rõ thường xuất hiện phía đuôi quả. Thịt quả bên trong cũng bị hư hỏng.

Phòng trừ tổng hợp:

- Bao gồm vệ sinh đồng ruộng, gốc ghép kháng bệnh, nguồn nước không mang mầm bệnh, không tạo vết thương trên cây.

- Sau khi cắt cành tạo hình hoặc phát hiện vết thương, xử lý thuốc trừ nấm bệnh. Với vùng bệnh mới bị nhiễm, cắt bỏ mô bệnh và xịt thuốc trừ nấm. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn trên bao bì và cán bộ kỹ thuật hướng dẫn.

Phòng trừ bệnh trên quả bằng cách cắt bỏ những cành mang quả cách mặt đất dưới 1m, tỉa bỏ cành khô, tủ gốc dày, thu gom quả rụng đưa ra khỏi vườn.

3. Bệnh thán thư do Colletrichum gloeosporioides.

Tác hại:

 Đây là bệnh phổ biến ở tất cả các nước trồng Bơ, nhất là vùng nhiều mưa, bệnh gây hại chủ yếu trên quả trước cũng như sau thu hoạch. Sau thời kỳ mưa dài, ẩm độ cao, quả sau thu hoạch thường bị bệnh nặng hàng loạt.

Triệu chứng:

- Trước thu hoạch, trên vỏ quả xuất hiện những vết nâu đen nhỏ đường kính dưới 5mm. Nếu không có vết thương do côn trùng hoặc gió thì vết bệnh không phát triển thêm.

- Sau thu hoạch, vết bệnh ngày càng đen hơn và to hơn với những chỗ lõm. Sau cùng vết bệnh lan ra khắp cả bề mặt vỏ quả, cũng như bên trong thịt quả. Khi cắt đôi quả ngang qua chỗ bệnh, vùng lan vào thịt quả thường có dạng hình cầu. Phần thịt quả bị hỏng lúc đầu cứng sau đó mềm nhũn. Trên bề mặt vỏ quả có thể hình thành những khối bào tử màu tím.

Phòng trừ tổng hợp:

- Cắt tỉa bỏ những cành bệnh, lá bệnh.

- Cắt bỏ những cành thấp cách mặt đất dưới 1m. Trước mùa hoa cắt bỏ hết cành khô, quả còn sót trên cây. Chỉ tạo hình và thu hoạch trong điều kiện khô ráo..

- Không cần thiết xử lý thuốc trừ nấm cho quả sau thu hoạch nếu được thu hái, vận chuyển, bảo quản phù hợp. Giữ cho quả khô và mát cho tới khi bán. Nhiệt độ sau thu hoạch là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của bệnh. Ngay sau khi thu hoạch, bảo quản lạnh trong phạm vi 5 - 120C tùy theo giống.

- Khi cần có thể phun các hợp chất có đồng để hạn chế bệnh, theo hướng dẫn của chuyên gia.

4. Bệnh ghẻ vỏ quả do Sphaceloma perseae.

Tác hại:

- Tấn công trên lá, cành và quả, rất nghiệm trọng ở vùng nhiệt đới ẩm cũng như một số nước á nhiệt đới.

- Tình trạng bệnh tùy theo giống. Giống nhiễm nặng gây giảm năng suất do rụng quả. Quả còn lại cũng không có giá trị thị trường do ngoại hình xấu.

- Khi thời tiết mưa nhiều, quá ẩm, nấm tấn công mô non của lá, cành, quả.

- Bào tử lây lan nhờ gió, mưa, hạt sương, côn trùng.

- Vết bệnh là cửa ngõ xâm nhập của các vi sinh vật gây thối quả.

Triệu chứng:

- Trên vỏ quả hình thành vết bệnh bầu dục, hơi gồ lên, màu nâu - nâu tím. Khi quả gài, các vết bệnh liên kết, tâm vết bệnh co lại gây nứt, tạo thành mạng, toàn vỏ sần sùi. Chất lượng thịt quả không bị ảnh hưởng nhưng trông bên ngoài vỏ rất xấu.

- Trên gần mặt dưới lá, cuống lá, cành non cũng bị vết ghẻ hình bầu dục dài.

Phòng trừ tổng hợp:

- Vệ sinh đồng ruộng, cắt bỏ cành bệnh sau thu hoạch, đốt cành, lá.

- Phun các thuốc có gốc đồng với nồng độ theo hướng dẫn trên nhãn.

- Thời điểm phun: đầu mùa nở hoa, gần cuối mùa nở hoa, 3 - 4 tuần sau khi tất cả quả đã đậu.

SÂU HẠI

Trên cây Bơ thường gặp một số sâu hại như:

1.  Rệp sáp hại bơ:

- Vào cuối mùa mưa chuyển sang mùa khô, rệp sáp phát triển mạnh.  

- Rệp sáp có thân hình bán cầu, bên ngoài phủ một lớp sáp trắng như phấn.

- Rệp cái có khả năng đẻ rất nhiều khoảng 500 trứng.

- Rệp đực có một đôi cánh, miệng thoái hóa, không ăn chỉ giữ nhiệm vụ giao phối.

* Đặc điểm gây hại:

- Rệp cái đẻ trứng ở các kẻ lá non, nách cành non

- Rệp tập chích hút phá hại các cuống của hoa và quả.

- Mùa khô rệp bò xuống sống ở gốc cây chích hút rễ và gốc cây làm rễ phát triển kém, cây sinh trưởng yếu, lá vàng rụng dần, chết.

*Biện pháp phòng trừ:

- Cắt bỏ những cành sâu bệnh, cành già, cành vượt nằm trong tán lá để vườn cây thông thoáng.

- Thường xuyên dọn sạch cỏ rác, lá cây mục tụ ở xung quanh gốc để phá vỡ nơi trú ngụ của kiến.

- Dùng máy Bơm xịt mạnh tia nước.

- Phun thuốc cách nhau 7-10 ngày/lần liên tục 3 lần.

* Một số thuốc dùng để phun trừ rệp:

 Nurelle D 25/2.5EC; Oncol 20EC; Cori 23EC...

2. Mọt đục thân, cành Bơ:

Mọt thường xuất hiện mùa khô, tấn công cả ở các vườn Bơ kiến thiết cơ bản và vườn kinh doanh, phá hoại trên các cành tơ, cành non làm khô cành, chết.

- Trứng mọt có màu trắng,

- Ấu trùng (sâu non) trắng kem, đầu màu nâu nhạt, không có chân.

- Trưởng thành, con cái màu nâu sẫm đến đen.

·         Đặc điểm gây hại:

- Con cái đục vào cành bằng một lỗ nhỏ ở mặt dưới của cành, xâm nhập vào giữa cành, đào một hầm ngầm và đẻ trứng ở đó.

- Cành bị hại có biểu hiện lá có màu nâu sẫm, héo rũ nhanh chóng, rồi chết khô trên cây.

·        Biện pháp phòng trừ:

- Cắt gom và đốt ngay cành bị mọt đục.

- Sử dụng dầu khoáng SK99  kết hợp với một trong các loại thuốc Sago Super 20EC, thuốc Sherzol 205EC hoặc SecSaigon 50EC.

Phải phun phòng vào đầu mùa mưa khi bọ trưởng thành mới phát sinh, khi phun chú ý phun kỹ vào cành và thân cây chứ không chỉ phun phớt trên lá.

1.3. Sâu ăn lá, cuốn lá:

- Sâu dóm đỏ.

- Sâu khoang.

- Sâu xanh…

- Sâu thường phát sinh thành từng đàn, gây hại mạnh vào đầu mùa khô.

·        Đặc điểm gây hại:

- Thường vào đêm ăn lá và chồi non của cây.

- Ban ngày, sâu ẩn núp dưới mặt lá và ít di chuyển.

- Do ăn khỏe và sinh sản mạnh nên mật độ sâu tăng lên rất nhanh. Trong thời gian ngắn, sâu róm đỏ có thể ăn trụi hết lá của cây Bơ. làm chết cây con và làm giảm sức tăng trưởng cây lớn. Có thể tìm thấy sâu trên lá, trên cành hoặc vỏ thân

·        Biện pháp phòng trừ:

- Sau khi thu hoạch xong vệ sinh vườn sạch sẽ, tạo tán, tỉa cành thông thoáng để hạn chế sâu đẻ trứng.

- Có điều kiện thả kiến vống vàng, ong mắt đỏ cùng các loại thiên địch ăn sâu.

- Xông khói, sâu rơi xuống đất sau đó thu gom và đốt.

- Dùng thuốc trừ sâu nội hấp gốc hoạt chất: Deltamethrin, Cymbush, Ambush để phun diệt trừ.

 [Tài liệu tham khảo: Quy trình kỹ thuật trồng và cách chăm sóc bơ hiệu quả,Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm Nghiệp Tây Nguyên (WASI)]


Quang Long  (Cập nhật ngày 09-03-2018)    



Các tin liên quan:
  Chi đoàn PVFCCo Central tổ chức chương trình “XUÂN YÊU THƯƠNG” năm 2018 tại trường tiểu học Kim Đồng – TP. Quy Nhơn (05-02-2018)
  Phân bón Phú Mỹ đồng hành với bà con nông dân tại huyện Kbang, Gia Lai chuyển đổi cơ cấu cây trồng (01-02-2018)
  PVFCCo Central gặp mặt cửa hàng tiêu biểu năm 2017 (20-12-2017)
  PVFCCo Central tổ chức thành công Hội nghị tổng kết công tác Đảng, hoạt động kinh doanh năm 2017, triển khai kế hoạch và Hội nghị người lao động năm 2018 (14-12-2017)
  Hội thảo mô hình trình diễn cây cà phê tại Gia Lai (22-11-2017)
VIDEO
Tài liệu
Đường dây nóng
LIÊN KẾT WEBSITE
 Sản phẩm
  Lượt truy cập
1190757